تری هالو متان‌ها

موضوع تركيب كلر با مواد آلي موجود در آب، اولين بار توسط راك (Rock) در سال 1974 با اعلام وجود كلروفروم در آب تصفیه‌شده شروع شد.  در طي فرآيند میکروب‌زدایی آب آشاميدني توسط كلر، به‌موجب واكنش بين كلر و تركيبات آلي حاضر در آب، موادي تشكيل می‌شوند كه به DBP ها معروف هستند.

 تری هالو متان‌ها:

موضوع تركيب كلر با مواد آلي موجود در آب، اولين بار توسط راك (Rock) در سال 1974 با اعلام وجود كلروفروم در آب تصفیه‌شده شروع شد.

در طي فرآيند میکروب‌زدایی آب آشاميدني توسط كلر، به‌موجب واكنش بين كلر و تركيبات آلي حاضر در آب، موادي تشكيل می‌شوند كه به DBP ها معروف هستند.

DBP ها خطر ابتلا به بیماری‌های سرطاني را در جوامع بشري افزايش می‌دهند.

 از مهم‌ترین گونه‌های DBP ها، تري هالویتان ها (THMs) اشاره کرد.

DBP ها خطر ابتلا به بیماری‌های سرطاني را در جوامع بشري افزايش می‌دهند.

تري هالو متان‌ها (THM) شاخص‌ترین محصولات فرعي حاصل از کلرزنی به آب‌های آشاميدني هستند و غلظت آن‌ها از ديگر مواد آلاينده بيشتر است. برحسب تعريف، تري هالو متان‌ها معرف تركيبات مختلفي هستند كه از جایگزینی‌اتم هاي هالوژن (F, Br, Cl, I) به‌جای هيدروژن مولكول متان حاصل می‌شوند.

تري هالو متان‌ها (THM) شاخص‌ترین محصولات فرعي حاصل از کلرزنی به آب‌های آشاميدني هستند و غلظت آن‌ها از ديگر مواد آلاينده بيشتر است. برحسب تعريف، تري هالو متان‌ها معرف تركيبات مختلفي هستند كه از جایگزینی‌اتم هاي هالوژن (F, Br, Cl, I) به‌جای هيدروژن مولكول متان حاصل می‌شوند.

بعضی از گونه های تری هالو متان ها  که متداولترین انها کلروفروم ها میباشد،موجب بروز سرطان میشود.

پیش ساز ها:

 به مواد آلی که هنگام ترکیب با کلر، تری هالومتان ها را ایجاد می کنند پیش ساز می گویند.

مواد هیومیک (مواد اصلی حاصل از فساد بقایای گیاهان) بخش مهمی‌ از این مواد آلی طبیعی  را تشکیل می‌دهند و مهم‌ترین پیش‌سازها برای ترکیبات جانبی آلی گندزدایی با کلر به شمار می‌روند.

 مواد هیومیک اغلب به صورت طبیعی وارد محیط‌های آبی می‌شوند و فرآیندهای معمول تصفیه قادر به حذف درصد بالایی از آنها نیستند. تلاش برای حذف مواد هیومیک از آب آشامیدنی زمانی قوت گرفت که مشخص گردید طی کلرزنی آب محتوی این مواد، ترکیبات ‌هالوژنه آلی جهش‌زا و سرطان‌زای بسیاری تولید می‌شود.

راه کار های حذف:

ابتدا توجه به این نکته ضروریست که تحت هیچ شرایطی نباید گندزدایی آب را حذف کرد. زیرا امراض کشنده مثل بیماری وبا و حصبه در قسمت گندزدایی تصفیه خانه از آب حذف میشوند پس لذا حذف این بخش از تصفیه خانه معقول نخواهد بود.

ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي از ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺗﺮيﻫﺎﻟﻮﻣﺘﺎﻧﻬﺎ ﻻزم اﺳﺖ، ﻣﻴﺰان ﻣﻮاد آﻟﻲ ﻣﻮﺟﻮد در آب ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻧﺸﺪه را ﻗﺒﻞ از ﺑﻪ ‫ﻛﺎرﮔﻴﺮي ﻛﻠﺮ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ رﺳﺎﻧﺪ. ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻣﻮاد آﻟﻲ ﻣﻮﺟﻮد در آب ﺧﺎم ﻃﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺘﻌﺎرف ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ﻣﺎﻧﻨﺪ: اﻧﻌﻘﺎد، ﻟﺨﺘﻪسازی، ﺗﻪﻧﺸﻴﻨﻲ و ﺻﺎف ﺳﺎزي ﺗﺎ ﺣﺪود زﻳﺎدي کاهش می یابد.

معمولا قبل از واحد ته نشینی و یا پس از صاف سازی از عملیات پیش کلر زنی استفاده میشودکه در این مرحله ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﻣﻜﺎن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺗﺮيﻫﺎﻟﻮﻣﺘﺎﻧﻬﺎ وﺟﻮد دارد، ﭼﺮا ﻛﻪ ﻣﻮاد آﻟﻲ ﺧﺎم ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﺑﺎ ﻛﻠﺮ ‫ﺗﺮﻛﻴﺐ و ﺗﺮيﻫﺎﻟﻮﻣﺘﺎﻧﻬﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﺣﺬف آﻧﻬﺎ در ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻣﺤﺪود اﺳﺖ و در ﺣﺪ ﻗﺎﺑﻞ ‫ﺗﻮﺟﻬﻲ در آب ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﻗﻲ ﻣﻲﻣﺎﻧﻨﺪ.

 ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻻزم اﺳﺖ از  ﭘﻴﺶ ‫ﻛﻠﺮزﻧﻲ ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن اﺟﺘﻨﺎب ﻧﻤﻮد تا از تماس کلر و مواد آلی جلوگیری شود و احتمال تشکیل تری هالومتان ها کاهش یابد.

 ﻛﻠﺮزﻧﻲ ﭘﺲ از ﺻﺎف ﺳﺎزي ﺣﺪاﻗﻞ اﻣﻜﺎن ﺑﺮاي ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺗﺮيﻫﺎﻟﻮﻣﺘﺎﻧﻬﺎ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲآورد؛ زﻳﺮا ﻏﺎﻟﺐ ﻣﻮاد آﻟﻲ ﻣﻮﺟﻮد در آب ‫ﻃﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﻌﻘﺎد، ﻟﺨﺘﻪسازی و ﺗﻪﻧﺸﻴﻨﻲ از آب ﺣﺬف ﺷﺪه در ﻫﻨﮕﺎم ﺻﺎف ﺳﺎزي آب، ﺑﺨﺶ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه ﻣﻮاد ‫آﻟﻲ ﻧﻴﺰ ﺟﺬب ﻻﻳﻪﻫﺎي ﺻﺎﻓﻲ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ و ﺣﺬف ﻣﻲﮔﺮدﻧﺪ. ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ در آب ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺷﺪه ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻮاد ‫آﻟﻲ ﺑﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﻣﺎﻧﺪ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺮيﻫﺎﻟﻮﻣﺘﺎن در ﻋﻤﻠﻴﺎت گندردایی  ﺑﻪ وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪآﻣﺪ.

‫ﺣﺬف ﺗﺮيﻫﺎﻟﻮﻣﺘﺎﻧﻬﺎ از آب ﻃﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺑﻪ ﺳﻬﻮﻟﺖ اﻣﻜﺎﻧﭙﺬﻳﺮ ﻧﻴﺴﺖ؛ وﻟﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎﻳﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ: ﺟﺬب ﻛﺮﺑﻨﻲ، ‫ﻫﻮادﻫﻲ و اﺳﺘﻔﺎده از ازن (به جای کلر ) ﻧﺘﺎﻳﺞ رﺿﺎﻳﺘﺒﺨﺸﻲ داﺷﺘﻪاﻧﺪ.

ﺟﺬب ﻛﺮﺑﻨﻲ :

ﺟﺬب ﻛﺮﺑﻨﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻮدر ﻛﺮﺑﻦ ﻓﻌﺎل و ﻳﺎ ﻛﺮﺑﻦ ﻓﻌﺎل داﻧﻪاي در ﺣﺬف ﺗﺮيﻫﺎﻟﻮﻣﺘﺎﻧﻬﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮﺛﺮ اﺳﺖ، ﺑﻪ ‫وﻳﮋه آﻧﻜﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﺮيﻫﺎﻟﻮﻣﺘﺎﻧﻬﺎ ﻛﻪ ﻃﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺟﺬب ﺣﺬف ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ، ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮاد آﻟﻲ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻧﻴﺰ از آب ‫ﺣﺬف ﻣﻲﮔﺮدﻧﺪ. اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺮﺑﻦ ﻓﻌﺎل داﻧﻪاي مستلزم ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺴﻴﺎر و دﻗﺖ ﻛﺎﻓﻲ در ﺑﻬﺮهﺑﺮداري اﺳﺖ، ﭼﺮا ﻛﻪ ‫ﻻزم اﺳﺖ ﻻﻳﻪ ﺟﺎذب در ﻓﻮاﺻﻞ ﻛﻮﺗﺎه ﺗﻌﻮﻳﺾ و ﻳﺎ اﺣﻴﺎ ﺷﺪه و در ﻫﻨﮕﺎم ﺑﻬﺮهﺑﺮداري ﻣﻴﺰان ﺟﺬب ﺑﻪ دﻗﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮد.

ﺟﺬب ﻛﺮﺑﻨﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻮدر ﻛﺮﺑﻦ ﻓﻌﺎل و ﻳﺎ ﻛﺮﺑﻦ ﻓﻌﺎل داﻧﻪاي در ﺣﺬف ﺗﺮيﻫﺎﻟﻮﻣﺘﺎﻧﻬﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮﺛﺮ اﺳﺖ، ﺑﻪ ‫وﻳﮋه آﻧﻜﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﺮيﻫﺎﻟﻮﻣﺘﺎﻧﻬﺎ ﻛﻪ ﻃﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺟﺬب ﺣﺬف ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ، ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮاد آﻟﻲ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻧﻴﺰ از آب ‫ﺣﺬف ﻣﻲﮔﺮدﻧﺪ. اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺮﺑﻦ ﻓﻌﺎل داﻧﻪاي مستلزم ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺴﻴﺎر و دﻗﺖ ﻛﺎﻓﻲ در ﺑﻬﺮهﺑﺮداري اﺳﺖ، ﭼﺮا ﻛﻪ ‫ﻻزم اﺳﺖ ﻻﻳﻪ ﺟﺎذب در ﻓﻮاﺻﻞ ﻛﻮﺗﺎه ﺗﻌﻮﻳﺾ و ﻳﺎ اﺣﻴﺎ ﺷﺪه و در ﻫﻨﮕﺎم ﺑﻬﺮهﺑﺮداري ﻣﻴﺰان ﺟﺬب ﺑﻪ دﻗﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮد.

ﻫﻮادﻫﻲ پس از کلرزنی:

استفاده از این روش برای حذف تری هالومتان ها بسیار مطلوب است. ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻬﺒﻮد ﺑﻮ و ‫ﻣﺰه در آب، ﻫﻮادﻫﻲ ﭘﺲ از ﻛﻠﺮزﻧﻲ اﻧﺠﺎم ﭘﺬﻳﺮد، ﺑﺨﺶ اﻋﻈﻤﻲ از ﻛﻠﺮوﻓﺮم ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻫﻮا ﻣﺘﺼﺎﻋﺪ ﺷﺪه و از ‫آب ﺣﺬف ﻣﻲﮔﺮدد. ﺑﺮﺧﻲ از واﺣﺪﻫﺎي ﺗﺼﻔﻴﻪ را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﺬب آﻫﻦ، ﻣﻨﮕﻨﺰ و ﺳﻮﻟﻔﻴﺪ ﻫﻴﺪروژن ﻫﻮادﻫﻲ ‫ﻣﻲکنند، اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﻮادﻫﻲ در ﺣﺬف ﻛﻠﺮوﻓﺮم ﻧﻘﺸﻲ ﻧﺪارد؛ زﻳﺮا ﻋﻤﻞ ﻫﻮادﻫﻲ ﻗﺒﻞ از ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻛﻠﺮوﻓﺮم اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ‫اﺳﺖ.

استفاده از این روش برای حذف تری هالومتان ها بسیار مطلوب است. ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻬﺒﻮد ﺑﻮ و ‫ﻣﺰه در آب، ﻫﻮادﻫﻲ ﭘﺲ از ﻛﻠﺮزﻧﻲ اﻧﺠﺎم ﭘﺬﻳﺮد، ﺑﺨﺶ اﻋﻈﻤﻲ از ﻛﻠﺮوﻓﺮم ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻫﻮا ﻣﺘﺼﺎﻋﺪ ﺷﺪه و از ‫آب ﺣﺬف ﻣﻲﮔﺮدد.

اﺳﺘﻔﺎده از ازن و ﻳﺎ دي اﻛﺴﻴﺪﻛﻠر به جای کلر :

اگر در واحد گندزدایی به جای استفاده از کلر، از ازن و یا دی اکسیدکلر  استفاده شود امکان تشکیل تری هالومتان ها کاهش می یابد. اما استفاده از این دو ماده مشکلاتی را نیز به همراه دارند، از جمله: هزینه ی زیاد اجرا، نیاز به تجهیزات و سيستمهاي پیشرفته ی تماس موثر، احتمال تشکیل دیگر مواد اضافی ناخواسته و بهره برداری پیچیده تر.

 همچنین در استفاده از دی اکسید کلر امکان تشکیل محصولات جانبی کلریت و کلرات که هر دو سمی هستند نیز وجود دارد

اگر در واحد گندزدایی به جای استفاده از کلر، از ازن و یا دی اکسیدکلر  استفاده شود امکان تشکیل تری هالومتان ها کاهش می یابد. اما استفاده از این دو ماده مشکلاتی را نیز به همراه دارند، از جمله: هزینه ی زیاد اجرا، نیاز به تجهیزات و سيستمهاي پیشرفته ی تماس موثر، احتمال تشکیل دیگر مواد اضافی ناخواسته و بهره برداری پیچیده تر.

نهایتآ بهترین راهکار جهت کاهش تولید تری هالومتان ها اﻳﻦ اﺳﺖ که در ﺑهره برداری از واحد های اﻧﻌﻘﺎد، ﻟﺨﺘﻪسازی و ‫ﺗﻪﻧﺸﻴﻨﻲ نهایت دقت صورت گیرد تا بیشترین حذف مواد آلی انجام شود و به این ترتیب پیش نیاز های تولید تری هالومتان ها به واحد کلر زنی  وارد نگردند و احتمال تولید تری هالومتان ها به حداقل برسد.

گرداورنده: مهندس اببراهیم باقری

منبع: کتاب محصولات جانبی گندزدایی در اب اشامیدنی

همچنین شما میتوانید جهت کسب  اطلاعات بیشتر ومشاوره، با کارشناسان شرکت تماس حاصل فرمایید.

tel: 55256411,09124057623

fax: 55256412

 لطفا مقاله رااز لینک زیر دانلود کنید.

Download this file (THMs1.pdf)دانلود639 کیلوبایت || دفعات دانلود:493 مرتبه

حتما نگاهی به این مقالات بیندازید

تبلیغات

مخازن سختی گیر
نازل سختی گیر
سختی گیر
سختیگیر رزینی
پکیج های تصفیه فاضلاب خانگی
پکیج های تصفیه فاضلاب صنعتی
پکیج تصفیه فاضلاب
تصفیه فاضلاب
چربی گیر فاضلاب
چربی گیر پساب
چربی گیر پساب فاصلاب
چربی گیر
رزین کاتیونی